Oog in oog staan met Son Goku, terwijl je geen idee hebt wie hij is. De Japanse mediafranchise Dragon Ball is wereldberoemd maar ik ken het stripverhaal niet. Ik weet nog net dat de schattige Pikachu een Pokémon is en daarmee houdt mijn kennis van Japanse manga op. Zal wel een generatie kloofje zijn en ik heb nooit een Game Boy gehad. Deze manga helden trekken echter wel mijn aandacht, want het zijn de tegenstellingen en de enorme verscheidenheid die Japan bijzonder maakt. Manga, en de daaruit voortvloeiende anime-series vinden hun oorsprong in het oude Japan en er zijn dus wel degelijk overeenkomsten en dat maakt het dus weer interessant. Pokémon en de Japanse popcultuur is inmiddels bijna even populair als de traditionele cultuur die we kennen van de theeceremonies, geisha's, ikebana en wabi-sabi.
Nu is Japan sowieso een land van uitersten met daarbinnen vele nuances. Water en vuur zijn belangrijke elementen uit het boeddhisme, net als aarde en wind en je ziet deze elementen ook terug komen bij de Pokémon monsters. Binnen het Shintoïsme, de oorspronkelijke religie van Japan, staan deze elementen ook centraal. Wat ze allemaal met elkaar gemeen hebben is dat we deel uitmaken van het groter geheel. Het gaat om groei, ontwikkeling en transformatie. De cyclus van een betekenisvol leven naar een vredige dood. De bron is altijd te vinden in de natuur, waarin alle levende wezens met elkaar verbonden zijn. Shintoïsme en Boeddhisme vullen elkaar perfect aan. Men bezoekt een shinto-schrijn voor alles wat met huwelijk, vruchtbaarheid, geboorte en geluk te maken heeft. Voor ouderdom, ziekte en begrafenisrituelen gaan de Japanners naar een Boeddhistische tempel.
De machtsstrijd tussen de verschillende werelden, religies en klassen zie je in andere vormen terug. Hoewel er tegenwoordig geen samourai's meer zijn die strijden om de titel van shogun en de Japanse keizer niet meer gezien wordt als afstammeling van de zonnegodin Amaterasu en daardoor zijn goddelijke status als kami binnen het shintoïsme kwijt is, zie je in het huidige Japan nog steeds grote verschillen tussen mannen en vrouwen en ligt er een zware last op de schouders van studenten om te presteren tijdens examens. De werkdruk is bijna overal hoog, zo hoog dat mensen zich soms letterlijk dood werken. Mangastrips gaan over deze dagelijkse uitdagingen, spanning, romantiek, seks en avontuur maar ook over filosofische en mythologische thema's. Het is een manier om de realiteit te ontvluchten. Er zijn geen kamikaze piloten meer, maar zelfopoffering speelt nog wel een rol binnen de Japanse samenleving. Zelfs Pokémon kan zijn leven geven om dat van een ander te redden. Waarden als eer en respect staan hoog in het vaandel. Het is de welbekende buiging als begroeting, stilte in de trein, je schoenen uitdoen als je een tatami mat betreed en het naleven van strikte regels. Discipline, rust en harmonie zijn de pijlers van de Japanse samenleving die je ook terug vindt in Boeddhistische tempels, zentuinen en mangastrips.
De Saiyan Son Goku wordt naar de aarde gestuurd om het te veroveren, maar hier aangekomen valt hij op z'n hoofd en raakt zijn geheugen kwijt. In plaats van de aarde te veroveren beschermt hij het tegen de buitenaardse Saiyans, zijn eigen volk. De strijd gaat tussen tussen helden en schurken, tussen vriend en vijand waarbij vijanden bondgenoten worden en vrienden rivalen en het goede altijd overwint.
In het moderne hightech Japan, worden de shinto-kami nog steeds vereerd naast de manga-helden. Bestaat er onder de jeugd een 'levensstijl die een favoriet (oshi) ondersteunt' en oshikatsu heet waarbij kosten nog baten bespaard worden om een idool, anime of acteur te ondersteunen, naast de eeuwenoude traditionele levensstijl die respect heeft voor de natuur, cultuur en rijke tradities. Hier kan je een rode torii vinden te midden van wolkenkrabbers en een boeddhistische tempel omgeven door beton. Japan heeft als geen ander land deze bijzondere mix waarbij de oude wereld en de moderne wereld perfect samen gaan in harmonie.
Tot snel.
Reactie plaatsen
Reacties